Elifbâmız 34 harf ihtiva eder. Bu harflerin 28’i Arabî, 4’ü Farsî ve 2’si Türkî menşelidir. Elifbâmız harfler ve harekeler olarak iki kısımdır. Harekeler bir sonraki bâbda beyan olunacaktır. Osmanî harfler bir kelime vücuda getirdiklerinde birbirlerine bitiştirilerek yazılır; harfin kelimenin başında, ortasında veya sonunda bulunma hâline göre şekli değişir.
Osmanî elifbâda harfler sağdan sola doğru yazılarak kelimeler teşekkül ettirilir. Birtakım harfler hem kendinden evvelki harfe hem de kendinden sonraki harfe bitişir. Bâzı harfler ise kendinden sonraki harfe bitişmez.
Rakamlar ise Latin harflerinde olduğu gibi soldan sağa yazılarak sayılar meydana getirilir.
Osmanî elifbânın ihtiva ettiği harfleri aşağıdaki cedvelden tâlim edelim:
Bitişen ve Bitişmeyen Harfler
Osmanî elifbâda harfler iki kısımdır: Bir kısmı kendinden sonraki harfe bitişir ve bunlara “hurûf-ı ittisâl1” denilir. Diğer kısım harfler ise kendinden sonraki harfe bitişmez ve bunlara “hurûf-ı infisâl2” denilir. Hurûf-ı infisâl harfleri aşağıdaki cedvelde beyan olundu. Baqı3 harfler ise hurûf-ı ittisâldır.
“He” (ه) harf olarak kullanıldığında kendinden sonraki harfe bitişir, hareke olduğunda yani Ha-ı resmiye olarak kullanıldığında kendinden sonraki harfe bitişmez. Misal:
- جهان (cihan) kelimesinde “He” harftir ve Elif’e bitişir.
- قلعهدار (kaledar) kelimesinde “He” harekedir ve Dal’a bitişmez.
Saqil ve Hafif
Bazı harfler hafif4 ve saqil5 olarak iki kısma ayrılır. Hafif ve saqil harfler harekelerin temsil ettiği sesi tayin etmede mühim bir iş yaparlar.
Misal: قير : kır ve كير : kir kelimelerinde “Ya” harekedir ve ı ile i seslerini verir. Hangi sesi vereceği ise evvelindeki harfle tayin edilir.
Osmanî Elifbâ’ya Mahsus Harfler
Bu harfler Arabî Elifbâ’da bulunmazlar; Türkî ve Farsî kelimelerde kullanılırlar. Dolayısıyla, bu harflerin dahil olduğu bir kelime Arabî menşeli değildir.
Arabî Elifbâ’ya Mahsus Harfler
Bu harfler Arabî Elifbâ’ya hususîdir. Bu harflerin dahil olduğu kelimeler Arabî menşelidir ve Türkî değildir. Türkî menşeli bir kelimeyi yazarken bu harfler (istisnalar hariç) tercih edilmez.