İsm-i İşaret

İsm-i işaret bir kelimedir ki anınla bir şeye işaret olunur. İşaret olunan şeye de müşarün ileyh¹ derler. İsm-i işaret 3 dürlüdür: İşaret-i Zat, İşaret-i Mekan, İşaret-i Vasıf

İsm-i İşaret-i Zat

İşaret-i zat göz ile görünen bir zatı ve ya şeyi işaret için kullanılır ve bu, şu, o kelimeleridir. Cemʿlerinde bunlar, şunlar, anlar denilir.

Osmani elifbada:

İsm-i İşaret-i Mekan

İşaret-i mekan göz ile görünen bir yere işaret içun kullanılır ve bura, şura, ora kelimeleridir. Cemʿlerinde buralar, şuralar, oralar denilir.

Osmani elifbada:

İsm-i İşaret-i Vasıf

İşaret-i vasıf göz ile görünen şeyin sıfatına ve haline işaret içun kullanılır ve böyle, şöyle, öyle kelimeleridir.

Osmani elifbada:

Yakınlık ve Uzaklık Hali

İşbu ism-i işaretlerden bu, bura, böyle yakın içun ve şu, o, şura, ora, şöyle, öyle uzak içun kullanılır.

Pek yakın murad idilecek olduğu halde edat-ı tenbih işbu kullanılır. Edat-ı tenbih aşağıda kendi bahsinde izah olunur.

Ve pek uzağa işaret itmek içun dahi (di şu, di şurası, di şöyle, di ha) kelimeleri kullanılır ise de böyle yalnız ağızdan söylenir yazı ile yazılmaları asla muvafık² değildir.

Osmani elifbada:

Edat-ı Tenbih

Ve bazen bu kelimesinin evveline edat-ı tenbih³ olan iş lafzı ilave olunarak işbu denilir. İşbu lafzı söz içerisinde evvelde bahsi geçen bir şeye işaret etmek için, dikkati o şeye çekmek için kullanılır.

Ahval-i Erbaa

İsm-i işaretlerde dahi ahval-i erbaa cari olur